Ανεμοδαρμένα Ύψη - Έμιλυ Μπροντέ

Wuthering Heights Ανεμοδαρμένα Ύψη / Ο Πύργος των Καταιγίδων
Εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης
Πρωτότυπη έκδοση
Συγγραφέας	Έμιλι Μπροντέ
Είδος	Γοτθικό μυθιστόρημα
Εκδότης	Thomas Cautley Newby
Γλώσσα	Αγγλικά
Πρώτη έκδοση	1847

Τα Ανεμοδαρμένα Ύψη (Wuthering Heights) είναι μυθιστόρημα της Έμιλι Μπροντέ που εκδόθηκε το 1847. Είναι το μοναδικό της μυθιστόρημα και γράφτηκε μεταξύ του Δεκεμβρίου 1845 και του Ιουλίου 1846. Παρέμεινε αδημοσίευτο μέχρι τον Ιούλιο του 1847 και δεν τυπώθηκε παρά το Δεκέμβριο του 1847 μετά την επιτυχία της αδερφής της, Σαρλότ Μπροντέ, με το μυθιστόρημα Τζέιν Έιρ. Τελικά εκδόθηκε με το ψευδώνυμο Έλλις Μπελ, ενώ μετά το θάνατο της συγγραφέως ακολούθησε και δεύτερη έκδοση, την οποία επιμελήθηκε η Σαρλότ.

Ο τίτλος του μυθιστορήματος προέρχεται από ένα σπίτι στο Γιορκσάιρ της Αγγλίας. Η αφήγηση επικεντρώνεται στην παθιασμένη αλλά καταδικασμένη αγάπη μεταξύ της Κάθριν Έρνσο και του Χίθκλιφ, και στο πως αυτό το άλυτο πάθος καταστρέφει τους ίδιους και πολλούς ακόμα ανθρώπους γύρω τους. Το έργο ψυχογραφεί και αναλύει τον Χίθκλιφ, που οι συνθήκες της ζωής συντέλεσαν στο να απωθήσουν και να εξουδετερώσουν κάθε ψυχική αρετή και να το μεταβάλλουν σ' ένα στεγνό υποκείμενο, με αισθήματα κακίας και εκδίκησης.

Αν και σήμερα θεωρείται ένα από τα κλασικά έργα της αγγλικής λογοτεχνίας, τα Ανεμοδαρμένα Ύψη αντιμετώπισαν αρχικά ποικίλες κριτικές, κυρίως λόγω της πλήρους αφηγηματικής απεικόνισης της ψυχικής και σωματικής βίας^[1][2]. Αν και κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια του 19ου αιώνα η Τζέιν Έιρ της Σαρλότ Μπροντέ θεωρήθηκε γενικά ως το καλύτερο έργο των αδελφών Μπροντέ, μετέπειτα πολλοί κριτικοί υποστήριξαν ότι τα Ανεμοδαρμένα Ύψη ήταν ακόμα καλύτερο^[3]. Επίσης έχει γνωρίσει πολυάριθμες διασκευές στο ραδιόφωνο, την τηλεόραση, το θέατρο και τον κινηματογράφο και έχει γίνει μιούζικαλ, μπαλέτο, όπερες, παιχνίδι ρόλων και τραγούδι.

Στην Ελλάδα, το μυθιστόρημα έχει επίσης μεταφραστεί με τον τίτλο Ο Πύργος των Καταιγίδων.

Πλοκή

Εισαγωγή (κεφάλαια 1 έως 3)

Το 1801, ο Λόκγουντ, ένας πλούσιος κύριος από τη νότια Αγγλία, ενοικιάζει την έπαυλη Θράσκρος Γκρέιντζ (Thrushcross Grange) στη βόρεια Αγγλία για να βρει ησυχία και να αναρρώσει από την ασθένειά του. Λίγο μετά την άφιξή του, επισκέπτεται τον ιδιοκτήτη της έπαυλης, τον κ. Χίθκλιφ, ο οποίος ζει σε ένα απομακρυσμένο σπίτι που λέγεται "Ανεμοδαρμένα Ύψη" (Wuthering Heights). Ο κ. Λόκγουντ βρίσκει ότι οι κάτοικοι αυτού του σπιτιού είναι περίεργοι: ο κ. Χίθκλιφ δείχνει ως τζέντλεμαν αλλά οι ιδιομορφίες του συνηγορούν προς το αντίθετο, η κυρία του σπιτιού είναι στα μέσα της εφηβείας της, και ένας νεαρός άντρας φαίνεται να είναι μέλος της οικογένειας αν και ο τρόπος που ντύνεται και μιλάει ταιριάζει σε υπηρέτη.

Έχοντας χιονίσει έξω, ο κ. Λόκγουντ μένει εκεί τη νύχτα και του δίνουν ένα αχρησιμοποίητο δωμάτιο, όπου βρίσκει βιβλία και σχέδια από κάποιον πρώην κάτοικο του σπιτιού ονόματι Κάθριν. Όταν αποκοιμιέται, βλέπει έναν εφιάλτη όπου η Κάθριν εμφανίζεται ως φάντασμα που προσπαθεί να μπει από το παράθυρο. Ο κ. Λόκγουντ ξυπνάει αλλά δεν είναι σε θέση να ξανακοιμηθεί. Μόλις ανατέλλει ο ήλιος, πηγαίνει στο Θράσκρος Γκρέιντζ συνοδευόμενος από τον Χίθκλιφ. Εκεί ζητάει από την οικονόμο Έλλεν Ντιν να του πει την ιστορία της οικογένειας από τα Ανεμοδαρμένα Ύψη.

Η παιδική ηλικία του Χίθκλιφ (κεφάλαια 4 έως 17)

Τριάντα χρόνια νωρίτερα, στα Ανεμοδαρμένα Ύψη ζούσε η οικογένεια Έρνσο. Τα παιδιά της οικογένειας είναι ο έφηβος Χίντλεϊ και η νεότερη αδελφή του, Κάθριν. Ο κ. Έρνσο ταξιδεύει στο Λίβερπουλ, όπου βρίσκει ένα πεινασμένο και άστεγο αγόρι αθίγγανο, το οποίο περιμαζεύει και αποφασίζει να υιοθετήσει δίνοντάς του το όνομα "Χίθκλιφ". Ο Χίντλεϊ αισθάνεται να στερείται την αγάπη του πατέρα του και αρχίζει να ζηλεύει τον Χίθκλιφ κρατώντας εχθρική στάση απέναντί του. Ωστόσο, η Κάθριν αναπτύσσει μία ιδιαίτερη σχέση μαζί του καθώς είναι φιλική και εγκάρδια. Σύντομα, τα δύο παιδιά περνούν ώρες μαζί και μισούν κάθε στιγμή που είναι χώρια.

Λόγω της εσωτερικής διχόνοιας που προκαλείται από τον Χίντλεϊ και της αντιπαλότητας που δείχνει ο Χίθκλιφ, ο Χίντλεϊ στέλνεται τελικά στο κολέγιο. Ωστόσο παντρεύεται μία γυναίκα ονόματι Φράνσις και τρία χρόνια αργότερα επιστρέφει στο σπίτι, αφού έχει πεθάνει ο κ. Έρνσο. Ο Χίντλεϊ γίνεται κύριος του σπιτιού και αμέσως δείχνει όλο το μίσος που τρέφει εναντίον του θετού αδελφού του, που για να τον ταπεινώσει τον κάνει υπηρέτη και εργάτη στα κτήματα αντί να του συμπεριφερθεί ως μέλος της οικογένειας. Τη σκληρή αυτή μεταχείριση μαλακώνει η στοργή της Κάθριν, που μαθαίνει στον Χίθκλιφ τα μαθήματά της και παίζει μαζί του στα χωράφια.

Μερικούς μήνες μετά την επιστροφή του Χίντλεϊ, ο Χίθκλιφ και η Κάθριν πήγαν στο Θράσκρος Γκρέιντζ για να διασκεδάσουν "κατασκοπεύοντας" από τα παράθυρα την οικογένεια Λίντον. Η παρουσία τους όμως έγινε αντιληπτή και στην προσπάθειά τους να το σκάσουν ο σκύλος του σπιτιού δάγκωσε το πόδι της Κάθριν. Οι Λίντον κράτησαν την Κάθριν για να της περιποιηθούν τα τραύματα, ενώ ο Χίθκλιφ στάλθηκε σπίτι. Η Κάθριν έμεινε στην έπαυλη της οικογένειας Λίντον για έξι εβδομάδες και όταν τελικά επέστρεψε στα Ανεμοδαρμένα Ύψη ήταν διαφορετική, καθώς κοιτούσε και ενεργούσε σαν κυρία ενώ γελούσε με την απεριποίητη εμφάνιση του Χίθκλιφ. Ο ατίθασος χαρακτήρας της Κάθριν ωρίμασε και στο διάστημα που ήταν στο Θράσκρος Γκρέιντζ ήρθε κοντά με τον εκλεπτυσμένο νεαρό Έντγκαρ Λίντον, γεγονός το οποίο δημιούργησε αμοιβαία συναισθήματα αντιπάθειας ανάμεσα σ' αυτόν και τον Χίθκλιφ. Όταν η οικογένεια Λίντον επισκέφτηκε τα Ανεμοδαρμένα Ύψη, ο Χίθκλιφ τσακώθηκε με τον Έντγκαρ. Μετά την εξοργισμένη αντίδραση του Χίντλεϊ, ο Χίθκλιφ κλειδώθηκε στη σοφίτα όπου αργότερα η Κάθριν προσπάθησε να τον παρηγορήσει. Τότε ο Χίθκλιφ ορκίστηκε να εκδικηθεί τον Χίντλεϊ.

Το καλοκαίρι του επόμενου έτους, η Φράνσις γεννάει έναν γιο, τον Έιρτον, αλλά η ίδια πεθαίνει πριν το τέλος της χρονιάς κι ο Χίντλεϊ γίνεται αλκοολικός.

Δυο χρόνια αργότερα, η Κάθριν έχει γίνει πλέον στενή φίλη με τον Έντγκαρ Λίντον κρατώντας όλο και μεγαλύτερη απόσταση από τον Χίθκλιφ. Μία μέρα του Αυγούστου, κι ενώ ο Χίντλεϊ απουσιάζει, ο Έντγκαρ επισκέπτεται την Κάθριν. Εκείνη έχει έναν διαπληκτισμό με την Έλλεν και στη συνέχεια ξεσπάει στον Έντγκαρ, ο οποίος κάνει να φύγει. Η Κάθριν τον σταματάει και γρήγορα οι δύο νέοι εκδηλώνουν την αγάπη τους.

Αργότερα, η Κάθριν λέει στην Έλλεν ότι ο Έντγκαρ τής έκανε πρόταση γάμου και ότι την αποδέχθηκε. Επίσης της λέει ότι στην πραγματικότητα δεν αγαπά τον Έντγκαρ αλλά τον Χίθκλιφ και ότι δυστυχώς δεν θα μπορούσε ποτέ να παντρευτεί τον Χίθκλιφ, λόγω της δικής του έλλειψης κοινωνικής θέσης και παιδείας. Όμως ο Χίθκλιφ κρυφάκουσε το μέρος που η Κάθριν έλεγε ότι δεν θα μπορούσε ποτέ να τον παντρευτεί και έτσι εξαφανίστηκε από το σπίτι, χωρίς ν' ακούσει όλη την κουβέντα και την εξομολόγηση της αγάπης της Κάθριν γι' αυτόν. Τρία χρόνια αργότερα, και με τον Χίθκλιφ εξαφανισμένο χωρίς να έχει αφήσει ίχνη, η Κάθριν παντρεύεται τον Έντγκαρ.

Έξι μήνες μετά το γάμο ο Χίθκλιφ επιστρέφει ως πλούσιος τζέντλεμαν. Η Κάθριν είναι ενθουσιασμένη που τον βλέπει, σε αντίθεση με τον Έντγκαρντ που δεν είναι και τόσο ενθουσιασμένος. Η απροσδόκητη εμφάνιση του Χίθκλιφ έγινε αιτία απερίγραπτης δυστυχίας. Η αδελφή του Έντγκαρ, Ισαβέλλα, η οποία είναι πλέον 18 ετών, ερωτεύεται τον Χίθκλιφ βλέποντάς τον ως ένα ρομαντικό ήρωα. Εκείνος την περιφρονεί αλλά ενθαρρύνει την ερωτική της τρέλα, ως μία ευκαιρία για να εκδικηθεί τον Έντγκαρ. Όταν μία μέρα στο Γκρέιντζ ο Χίθκλιφ αγκαλιάζει την Ισαβέλλα, τσακώνεται με τον Έντγκαρ με αποτέλεσμα η Κάθριν να κλειδωθεί στο δωμάτιό της και στη συνέχεια να αρρωστήσει.

Ο Χίθκλιφ μένει στα Ανεμοδαρμένα Ύψη, παίζοντας τυχερά παιχνίδια με τον Χίντλεϊ και διδάσκοντας στον Έιρτον κακές συνήθειες. Ο Χίντλεϊ χάνει σταδιακά την περιουσία του και υποθηκεύει το σπίτι στον Χίθκλιφ για να εξοφλήσει τα χρέη του.

Ενώ η Κάθριν είναι άρρωστη, ο Χίθκλιφ κλέβεται με την Ισαβέλλα και ο Έντγκαρ αποκηρύσσει την αδελφή του. Το ζευγάρι παντρεύεται και δύο μήνες αργότερα επιστρέφει στα Ανεμοδαρμένα Ύψη. Ο Χίθκλιφ ακούει ότι η Κάθριν είναι άρρωστη και κανονίζει με την Έλλεν να την επισκεφθεί στα κρυφά. Τις πρώτες πρωινές ώρες της ημέρας μετά τη συνάντησή τους, η Κάθριν γεννά την Κάθι και στη συνέχεια πεθαίνει αφήνοντας το νεογέννητο κοριτσάκι της ορφανό.

Την επόμενη μέρα της κηδείας της Κάθριν, η Ισαβέλλα εγκαταλείπει τον Χίθκλιφ και πηγαίνει στη νότια Αγγλία όπου γεννάει τον Λίντον. Ο Χίντλεϊ πεθαίνει έξι μήνες μετά την Κάθριν και ο Χίθκλιφ γίνεται κύριος του σπιτιού και κηδεμόνας του Έιρτον.

Τα ώριμα χρόνια του Χίθκλιφ (κεφάλαια 18 έως 31)

Δώδεκα χρόνια αργότερα, η Κάθι έχει εξελιχθεί σε μία πολύ όμορφη, πνευματώδης κοπέλα που σπάνια έχει βγει έξω από τα όρια του Γκρέιντζ. Ο Έντγκαρ μαθαίνει ότι η Ισαβέλλα πεθαίνει, και φεύγει για να πάει να πάρει το γιο της, τον Λίντον, με σκοπό να τον υιοθετήσει. Καθώς ο Έντγκαρ απουσιάζει, η Κάθι γνωρίζει τον ξάδελφό της, τον Έιρτον, κι έτσι μαθαίνει την ύπαρξη της οικίας Ανεμοδαρμένα Ύψη.

Ο Έντγκαρ επιστρέφει με τον Λίντον, ο οποίος είναι ένα αδύναμο και ασθενικό αγόρι. Αν και η Κάθι συμπαθεί τον Λίντον, ο Χίθκλιφ επιμένει να πάρει το γιο του στα Ανεμοδαρμένα Ύψη.

Τρία χρόνια αργότερα, η Έλλεν και η Κάθι συναντάνε τον Χίθκλιφ, ο οποίος τις παίρνει στην οικία του για να δούνε τον Λίντον και τον Έιρτον. Ο Χίθκλιφ σχεδιάζει να παντρέψει τον Λίντον με την Κάθι ώστε να κληρονομήσει το Θράσκρος Γκρέιντζ. Η Κάθι και ο Λίντον ξεκινούν μία μυστική φιλία.

Τον Αύγουστο του επόμενου έτους, κι ενώ ο Έντγκαρ είναι πολύ άρρωστος, η Έλλεν και η Κάθι επισκέπτονται τα Ανεμοδαρμένα Ύψη και ο Χίθκλιφ τις κλειδώνει εκεί θέλοντας να εκβιάσει την Κάθι να παντρευτεί τον Λίντον και ταυτόχρονα να την εμποδίσει να δει τον πατέρα της, Έντγκαρ.

Μετά από πέντε ημέρες, η Έλλεν αφήνεται ελεύθερη και η Κάθι δραπετεύει με τη βοήθεια του Λίντον προλαβαίνοντας να δει έγκαιρα τον πατέρα της λίγο πριν πεθάνει.

Όταν ο Έντγκαρ πεθαίνει, ο Λίντον ως σύζυγος πλέον της Κάθι παίρνει την περιουσία της. Πεθαίνει όμως κι αυτός κι έτσι η έπαυλη Θράσκρος Γκρέιντζ περνάει στα χέρια του Χίθκλιφ, ενώ η Κάθι μένει χήρα και ουσιαστικά "αιχμάλωτη" του Χίθκλιφ. Αν και ο Έιρτον προσπαθεί να είναι ευγενικός μαζί της, η Κάθι κλείνεται στον εαυτό της. Αυτό είναι το σημείο της ιστορίας που καταφτάνει ο κ. Λόκγουντ.

Αφού για κάποιο χρονικό διάστημα ήταν άρρωστος εξαιτίας κάποιου κρυώματος, ο Λόκγουντ αποφασίζει ότι δεν μπορεί να ζήσει άλλο εκεί και πηγαίνει στα Ανεμοδαρμένα Ύψη για να ενημερώσει τον Χίθκλιφ πως επιστρέφει στα νότια.

Επίλογος (κεφάλαια 32 έως 34)

Τον Σεπτέμβριο, οκτώ μήνες μετά την αναχώρησή του, ο Λόκγουντ επιστρέφει στην περιοχή και αποφασίζει να μείνει στο Θράσκρος Γκρέιντζ (αφού η μίσθωσή του εξακολουθούσε να ισχύει μέχρι τον Οκτώβριο). Η Έλλεν ζει πλέον στα Ανεμοδαρμένα Ύψη. Ο Λόκγουντ πηγαίνει εκεί κι εκείνη συμπληρώνει το υπόλοιπο της ιστορίας.

Η Έλλεν είχε μετακομίσει στα Ανεμοδαρμένα Ύψη αμέσως μετά την αναχώρηση του Λόκγουντ προκειμένου να αντικαταστήσει την οικονόμο που είχε φύγει. Τον Μάρτιο, ο Έιρτον είχε ένα ατύχημα με αποτέλεσμα να περιοριστεί στο σπίτι. Κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου, αναπτύχθηκε φιλία μεταξύ του Έιρτον και της Κάθι. Αυτό συνεχίστηκε μέχρι τον Απρίλιο, όταν ο Χίθκλιφ άρχισε να συμπεριφέρεται πολύ παράξενα βλέποντας οράματα της Κάθριν. Μετά από τέσσερις ημέρες κατά τις οποίες ο Χίθκλιφ δεν έφαγε τίποτα, βρέθηκε νεκρός στο δωμάτιό του και τάφηκε δίπλα στην Καθρίν.

Ο Λόκγουντ επισκέπτεται τους τάφους τους. Πριν φύγει και πάλι για το νότο, μαθαίνει ότι ο Έιρτον και η Κάθι σχεδιάζουν να παντρευτούν την Πρωτοχρονιά και να ζήσουν στο Θράσκρος Γκρέιντζ ενώ τα Ανεμοδαρμένα Ύψη θα κλείσουν για πάντα.